شهر خضري دشت بياض در خراسان جنوبي و بين شهرستانهاي گناباد و قاين در زمره شهرهاي كوچك منطقه با توجه به جايگاه و موقعيت ويژه خود نقش با اهميتي در نظام سلسله مراتبي شهرهاي اين استان دارد .از جمله اين نقشها مي توان به سه مورد زير اشاره نمود .
1- شهر خضري با توجه به جايگاه و تاثير خود در شبكه شهري منطقه مي تواند موجب توزيع جمعيت و جلوگيري از تمركز گردد .
2- اين شهر با عرضه كاركردها و زمينه هاي مختلف اقتصادي ، اجتماعي به حوزه محلي و به تبع آن كاهش مهاجرت يا تغيير جهت آنها از نواحي و كانونهاي شهري بزرگتر به كانونهاي كوچكتر نقش ايفا مي كند .
3- شهر خضري با ايفاي نقش بازار مركزي حوزه نفوذ روستايي ضمن ، ارائه خدمات متنوع در اين زمينه محرك مهمي در تقويت و استحكام اقتصادي نواحي روستايي پيرامون قلمداد مي گردد .
كانونهاي كوچك شهري ، اولين هسته هاي شهري و بلافاصل نقاط ونواحي روستائي قلمداد مي شوند هرگونه تحرك و فعاليتي در اين كانونها در مرحله نخست و بي واسطه حوزه هاي روستائي را تحت تاثير مي دهد اين تحركات مي تواند مثبت و موجب تقويت ساختاري در اين روابط ميان اين نقاط باشد . ذكر اين نكته ضروري است كه نخستين و مهمترين بخش مؤثر از اين تعاملات و بويژه تاثيرهاي ساختاري شهرهاي كوچك بر روابط شهري ـ روستايي . حيطه و حوزه فعاليت هاي اقتصادي و تجاري في مابين است . در اين نگرش اهداف اصلي بدين شرح مورد تاكيد قرار مي گيرد .
1- توسعه كشاورزي در حوزه نفوذ شهرهاي كوچك .
2- افزايش فرصت هاي اشتغال در اين شهرها .
3- جهت گيري بازار شهرهاي كوچك در توسعه اقتصادي ـ اجتماعي ناحيه .
4- تعيين ملاك ها در انتخاب شهرهاي كوچك معين در يك ناحيه براي طرح هاي توسعه با توجه به روابط شهر و روستا .
5- تعيين حوزه نفوذ بازار شهرهاي كوچك بر پايه صرفه جويي هايي مقياس در بازار با توجه به مفهوم آستانه در نظريه مكان مركزي
6- تغيير اقتصاد روستائيان حوزه نفوذ شهرهاي كوچك از كشت معيشتي و سنتي به كشت و توليد براي فروش در بازار
شهر خضري علاوه بر موارد فوق موجب تعادل بخشي به نظام اسكان جمعيت در منطقه و توسعه پايدار منطقه اي گرديده است .
با توجه به موارد فوق لزوم برنامه ريزي استراتژيك براي شهر خضري به عنوان يك الگو شهر ضرورت دارد .
نقطه برتر برنامه ريزي استراتژيك در مقياس با روشهاي مرسوم قبل در اين است كه اين روش علاوه بر مولفه هاي تاثير گذار بر توسعه شهر كه غالباً جزء خود شهر در نظر گرفته مي شوند پارامترهايي را نيز كه در محيط بيروني يك شهر وجود دارند و به عنوان متغيرهاي برون زا بر توسعه شهر تاثير گذار مي باشند به صورت پررنگ در برنامه ريزي لحاظ مي كند . در اين روش ابتدا چشم اندازي براي توسعه شهر در نظر گرفته مي شود اين چشم انداز نشان دهنده وضعيت آرماني و ايده آل شهر در آينده مي باشد . چشم انداز از اين جهت كه هماهنگ كننده بين ارگانهاي تصميم گيرنده در توسعه شهر و نيز تعيين كننده ساير اجزاء پائين تر هرم مي باشد داراي اهميت زيادي است بدين ترتيب براي حصول به اين مقصود سند توسعه شهر خضري بر اساس چشم انداز توسعه شهر تدوين گرديده است در تعيين چشم انداز از اسناد بالادستي تصويب شده نظير سند توسعه استاني استفاده شده است به عبارت ديگر چشم انداز شهر آن چيزي است كه مديران مسئول توسعه شهر در لابه لاي اسناد خود براي آينده شهر ديده اند . وظيفه اين مطالعات تنها شناسايي اين آينده و ايجاد هماهنگي بين آنها مي باشد .
الف ) اصلي ترين قابليتهاي توسعه شهر خضري دشت بياض :
1- قرارگيري در مسير راه ارتباطي محور شرق و موقعيت ميان راهي ويژه
2- برخورداري از توان هاي طبيعي مساعد و منابع غني آب و خاك
3- وجود بناهاي با ارزش فرهنگي و تاريخي فراوان در حوزه نفوذ شهر
4- وجود اماكن سياحتي و زيارتي و گردشگري در حوزه نفوذ شهر
5- برخورداري از آب و هواي مساعد و شرايط محيطي مناسب
6- وجو.د اراضي مناسب براي توسعه ساخت و ساز شهري و فضاهاي كالبدي
7- برخورداري از نيروهاي انساني متعهد ، دلسوز و كارآمد
8- وجود مجتمع هاي بزرگ زراعي و سهامي در حوزه نفوذ شهر
9- برخورداري از بستر مناسب براي توسعه فضاي سبز
ب ) تنگناها و مسائل اساسي توسعه شهر خضري دشت بياض :
1- نبود و كمبود منابع درآمدي پايدار
2- مشكلات مالكيت اراضي توسعه شهري
3- قرار گرفتن شهر خضري دشت بياض بر روي گسلهاي فعال منطقه
4- عدم هماهنگي لازم در مديريت شهري و بخشهاي مختلف
5- وابستگي اقتصادي مردم منطقه به شهرستان گناباد
6- ضعف بنيه مالي و اقتصادي مردم منطقه
7- نبود اهرمها و مكانيزم لازم براي وصول و دريافت حداقل درآمدها
8- دوپارگي شهري ناشي از ادغام خضري و دشت بياض و مشكلات خدمات رساني و توسعه شهري
9- عدم ارتقاء منطقه به سطح شهرستان و ضعف سلسله مراتب سكونتگاهي .
ج ) هدفهاي بلند مدت توسعه شهر خضري دشت بياض
با عنايت به قابليتهاي موجود ، توسعه شهر خضري بدليل قرارگيري در مسير راه ارتباطي محور شرق و موقعيت ميان راهي ويژه و برخورداري از توانهاي محيطي مساعد و منابع غني آب و خاك و ساير پتانسيلهاي موجود در راستاي توسعه و تقويت شهرهاي كوچك در امر توسعه منطقه اي امكان پذير مي باشد بر اين اساس اهداف كلان ( بلند مدت ) توسعه شهر خضري به قرار زير بيان مي گردند .
1- برنامه ريزي توسه شهري خضري
2- سازماندهي تقويت و توسعه تاسيسات آب آشاميدني شهر
3- توسعه تقويت و تجهيز تاسيسات حفاظتي شهر
4- بهبود عبور و مرور شهر خضري
5- ايجاد ساير تسهيلات و تاسيسات شهري
6- بهبود محيط شهري خضري
7- بهبود امور شهري و مديريت شهرداري
د ) راهبردهاي بلند مدت توسعه شهر خضري دشت بياض :
با توجه به اهداف كلي و بلند مدت ذكر شده براي رسيدن به موقعيت هدف در مقايسه با موقعيت كنوني راه رسيدن به موقعيت هدف راهبردهاي توسعه شهر خضري را تشكيل
مي دهند كه عبارتند از :
1- بازنگري در طرح هادي شهري خضري دشت بياض
2- تاكيد بر توسعه شهر در فضاي كالبدي موجود
3- تهيه طرحهاي توسعه و سازماندهي براي شهر خضري دشت بياض
4- اصلاح و تقويت شبكه هاي توزيع آب شرب شهر و كاهش تلفات آب در شبكه هاي شهري
5- امكان سنجي ايجاد ظرفيتهاي تصفيه و انتقال فاضلاب شهري
6- احداث و تجهيز ايستگاههاي آتش نشاني در شهر
7- تهيه طرح لازم جمع آوري آبهاي سطحي
8- جلوگيري از ساخت و ساز در داخل و حريم سيل شهر و حريم گسلهاي شهر
9- مقاوم سازي و تقويت بناهاي قديمي و تدوين ضوابط مقاوم سازي در ساخت و سازهاي جديد
10- افزايش نسبت سطح آسفالته به كل معابر
11- پياده رو سازي و زيباسازي مسيرهاي عبور عابر پياده
12- افزايش متوسط عمر آسفالت و بتن معابر
13- افزايش و توسعه امكانت استفاده از حمل و نقل عمومي
14- اتمام پروژه هاي نيمه تمام عمراني شهر
15- ايجاد تاسيسات و تسهيلات لازم در شهر
16- تامين آب مناسب با روشها مقرون به صرفه براي توسعه فضاي سبز
17- زيباسازي دروازه هاي ورودي شهر با طراحي و توسعه فضاي سبز
18- توسعه فضاي سبز عمومي در قالب طرح توسعه شهر
19- تجهيز فضاي سبز عمومي داخلي و حاشيه شهر به امكانات لازم
20- جداسازي و تفكيك زباله از مبداء و تعيين محل مناسب دفن زباله
21- تجهيز شهرداري در طول سالهاي برنامه
22- افزايش ضريب بهره وري از ماشين آلات عمراني شهرداري
23- توانمند سازي شهرداري در ايجاد منابع درآمدي پايدار و افزايش درآمد سرانه
24- تقويت كادر فني شهرداري
25- بهبود مديريت كيفيت و افزايش بهره وري در ارائه خدمات
26- افزايش جلب مشاركتها و حمايتهاي مردمي
هـ ) سياست هاي اجرايي :
1- ارجاع كار بازنگري در طرح هادي شهر خضري به مشاور ذيصلاح
2- لزوم تبعيت و به كار گيري محورهاي اساسي در طرح هاي توسعه شهري از سياستهاي و جهت گيري هاي طرح هاي بالادستي استاني و ملي
3- ارزيابي جامع از چگونگي اجراء و تحقق اهداف طرح هادي شهر خضري
4- استفاده از الگوي توسعه دورنزا در فضاي بين دوپاره شهر خضري و دشت بياض
5- مطالعه امكان سنجي ايجاد منطقه ويژه گردشگري و توريستي در حاشيه شهر خضري
6- جلب مشاركت و نهادهاي خصوصي براي اجراي طرح هاي برنامه بهبود عبور و مرور شهري
7- كنترل و نظارت دقيق و تعريف شده بر مصالح و اجراي آسفالت و بتن معابر
8- جلب مشاركت مديريت شهري و ساير ارگانها در برنامه ايجاد تاسيسات و تسهيلات شهري
9- ايجاد تعادل و توازن در احداث و توسعه تاسيسات و تسهيلات شهري در تمام نقاط شهر
10- رعايت ملاحظات زيست محيطي
11- جلب و مشاركت بخش خصوصي در احداث و نگهداري فضاهاي عمومي
12- توجه به گونه هاي گياهي خاص سازگار با شرايط اقليمي شهر در توسعه فضاي سبز
13- افزايش آموزش شهروندان و آگاهيهاي عمومي
14- افزايش سطح همكاري بين شوراي شهر و شهرداري در جهت تقويت مديريت شهري
15- افزايش سطح همكاري بين بخشي با ساير ارگانها و سازمانها جهت ايجاد و مكانيزم لازم در اخذ وصول مطالبات شهرداري .
و ) اقدامات الويت دار و پروژه ها :
1- پروژه مطالعه بافت فرسوده به مساحت 10 هكتار
2- پروژه مطالعات دفن و بازيافت بهداشتي زباله
3- پروژه مطالعه انتقال مشاغل مزاحم
4- پروژه مطالعه تهيه شناسنامه شهري
ساير پروژه ها در هر يك از برنامه هاي مطابق با هدف هاي بلند مدت ذكر شده به شرح جداول پيوست ضميمه مي گردد .
مطالعاتی و پژوهشی
1- پروژه مطالعات طرح آبیاری قطره ای و جداسازی شبکه آب شرب از فضای سبز به مساحت 30 هکتار
2- مطالعات دفن و بازیافت زباله بهداشتی
3- پروژه مطالعه طرح مشاغل مزاحم و بافت قدیمی شهر
4- طرح جامع ایمنی و مدیریت بحران شهر
5- ساماندهی بافتهای فرسوده شهری
6- توانمند سازی حاشیه نشینان شهری
7- مشارکت مردم در اداره امور شهرداری
8- بررسی شیوه های افزایش درآمد و کاهش هزینه های شهرداری
9- جمع آوری و دفع و هدایت آبهای سطحی شهر
10- ساماندهی نما و منظر و مبلمان شهری
11- طرح جامع گردشگری شهر
12- بررسی رضایت شغلی کارکنان شهرداری و ...
13- مطالعه در خصوص زیرساختها و تاسیسات شهری
عنوان برنامه : ایجاد تأسیسات حفاظتی شهرها
عنوان طرح : ایجاد شبکه جمع آوری دفع آبهای سطحی
کد طرح : 219ج4090102
عنوان برنامه : برنامه بهبود عبور و مرور شهری
عنوان طرح : اصلاح و توسعه شبکه معابر شهری
کد طرح : 045ج40903
جدول شماره 1 عمودی
جدول شماره2 افقی
عنوان برنامه : بهبود محیط شهری
عنوان طرح : ایجاد و توسعه فضاهای سبز عمومی شهر
کد طرح : 002ج40904
عنوان برنامه : ایجاد سایر تاسیسات و تسهیلات شهری
عنوان طرح : توسعه تسهیلات و تاسیسات عمومی در شهرها
کد طرح : 097ج4090403
عنوان برنامه : حمل و نقل شهری
عنوان طرح : خرید ماشین آلات
کد طرح : 101ج40904
